Mostrando entradas con la etiqueta caye Covadonga. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta caye Covadonga. Mostrar todas las entradas

jueves, 13 de octubre de 2016

Región: diario de la mañana



   
   El diario Región publicóuse en Uviéu entre os anos 1923 y 1983 pola Editorial Gráfica Asturiana. El subtítulo Diario de la mañana nun lo usaron hasta el ano 1933, pro parecéume acertao titular a entrada del blog d’este xeito. Foi un diario con abondo uso de material gráfico, lo que nos deixa trer us contos recordos y algúa qu’outra ayalga. As fotos qu’amostramos aquí vein dos númaros custodiaos pol Real Instituto d’Estudios Asturianos (RIDEA), que tán dixitalizaos y poden consultarse na Biblioteca Virtual de Prensa Histórica del Ministerio de Cultura. A calidá das fotos nun é a miyor porque tán sacadas directamente del periódico. 

1.-A.Fernández, Región, 5 de marzo de 1924
    A primeira das fotos é pra min a máis interesante pol sou interés etnográfico. É úa foto del ano 1924 d’úa murga del antroido (penso qu’a foto pode ser na plaza de San Foliz). El grupo vai con un moneco (un antruejo, chámaye el redactor, palabra casteyana equivalente al noso antroido) encima d’un burro. Nel víspora xa fora publicada úa nova sobre el antroido na vila na que falaban d’estas murgas y tamén das corridas de galos que s’amañaban nel lugar. Sobre as murgas cuntan que salían polas aldeas d’alredor el sábado antias del domingo d’Antroido. Fruto d’esas escursióis xuntaban ovos (vese un bon cesto na foto), xamón y embutidos cos qu’amañaban úa búa fartura. 


    El corresponsal cunta cómo as murgas inda se xuntaban, anque as festas del Antroido foran muito a menos (algo qu’achaca al emigración), pro el outro costume, as corridas de galos, xa nun se faía. Sobre este tema escribe J. M. (qu’é como firma): "El espectáculo más suntuoso que se daba era la corrida de gallos. Se celebra el domingo en la plaza del Comercio y el martes en la explanada del muelle. Asistía todo el vecindario, y venía mucha gente de los pueblos inmediatos, sobre todo de Castropol y Barres. De una cuerda, extendida de un extremo a otro, se colgaba uno y más gallos. Los jóvenes de la villa, ataviados con vistosos y flamantes trajes, empuñando un sable, atacaban al gallo hasta que le cortaban el cuello. El acto duraba un par de horas, y en este espacio de tiempo reinaba en la plaza una estruendosa algazara. Cuando se daba fin, la gente recorría el pueblo en alegre comitiva, tocando diferentes instrumentos musicales. Con los gallos muertos se hacía una suculenta comida. Junto a las mascaradas y murgas, había con frecuencia ordenadas comparsas, que se formaban con elementos estudiantiles, entonces muy nutridos en esta villa y otros que venían de Castropol y Ribadeo" (Región, 4 de marzo de 1924).
    
2.- Mancio, Región, 7 d'agosto de 1924
       A segunda das fotos corresponde al acto da bendición del Cuartel dos carabineiros (na casa que máis tarde foi el Chevalier y despos el Andorra). Participaron nel acto el alcalde de Castripoll, Francisco Campoamor; el primeiro tenente d’alcalde, José Castro Valdés; el tenente coronel dos carabineiros da Comandancia d’Uviéu, José de Diego Abadía; el responsable del goberno nel partío, Alejandro Velarde; y muitas máis autoridades. Celebróuse a bendición con úa misa cantada pol cura da parroquia naquelos tempos, Inocencio Cotarelo, cua capiya de música dirixida por Enrique Murias. Fíxose despós a procesión de Santiago (celebraron a festa el mesmo día) hasta el cuartel, con banda de música y un piquete de carabineiros. A madrina del acto fora María del Rosario Trénor y a bandeira izóula nel mástil Mariano Hernández, comandante dos carabineiros das Figueiras.

      As outras fotos forman parte d’un reportaxe fotográfico que fixo el diario con motivo da visita da Súa Alteza Real el Príncipe d’Asturias Alfonso de Borbón y Banttenberg, fiyo del monarca Alfonso XIII. Debe faltar algúa porque faltan un par de páxinas, precisamente unde se narra a visita del príncipe ás Figueiras polo que nun podo cuntar muito del que dixeron as crónicas. Dicen el ABC y La Vanguardia nas súas novas da visita que foi recibido na Ribeira a úa da tarde polos señores de Trénor, el capitan xeneral interino y el xeneral de Feijoo, comendo nel Palacio y pasando despós a Castropol y Ribadeo, y volvendo á tardía pra tomar un refresco nel Palacio y seguir viaxe camín de Luarca xa de noite.


     Nas fotos que siguen podemos ver varios detalles narrados nas crónicas: as casas engalanadas (nun vemos as casas pro si el edificio da rula), a motora cua que se salióu pola Ría, os somatenes, etc. Espero d’aquí a pouco poder completar esta entrada da visita real con algúa foto máis se é qu’esiste.

3.- Buelta, Región, 30 d'agosto de 1925
4.-Buelta, Región, 30 d'agosto de 1925
5.-Buelta, Región, 30 d'agosto de 1925
6.- Buelta, Región, 30 d'agosto de 1925
7.- Buelta, Región, 30 d'agosto de 1925
8.- Anónimo, Región, 10 d'outubre de 1925

    A foto que precede estas renguileiras nun la temos que confundir cua postal aparecida da colección Ría del Eo. A postal é del ano 1905 se nun m’engaño y a foto da Lagúa é veinte anos máis tarde, pro case nun se notan cambeos. Se reparamos ben, podemos ver el empezo del Río de Santiago. Tanto esta como a que vén despós nun tán relacionadas con artículo ningún del periódico, senón que s’engloban en reportaxes fotográficos que faían baxo el título Aspectos Asturianos. A foto da caye Covadonga que sigue xa la conocíamos pola súa publicación en El Progreso de Asturias da Habana, polo que entendemos qu’el sou autor é Celestino Álvarez González.



9.- Anónimo, Región, 10 d'outubre de 1925

10.-Modesto, Región, 25 de febreiro de 1926
     Esta outra foto tampouco nun ten artículo ou nova algúa aparte del pé de foto. Trátase d’un posao que fixeron os actores del sainete El Trato, qu’escribira Francisco Fernández-Arias Campoamor y que fora estrenao nas Figueiras nel ano 1926. A edición d’esta obra que fixo Xosé Miguel Suárez Fernández foi publicada nel ano 2005 pola Asociación Cultural Rapalacóis. Nesa edición incluyése úa foto da representación y outra del cartel, pro esta foto era desconocida hasta el momento. Un día hei faer úa entrada máis estensa sobre esta obría escrita en galego-asturiano y que debe ter merecido reconocemento pola nosa parte.

    Das fotos que vein agora pouco podemos decir. Son interesantes algúas dende el punto de vista topónimico prá polémica del nome da Ría: como se pode ver, salen dúas col nome de Ría del Eo y outra col nome de Ría de Ribadeo. Como era habitual nel época, usaban ás veces el topónimo galego pra temas relacionados cua navegación (un naufraxo neste caso), pro el nome d’uso xeneralizao na prensa nun era outro qu’el de Ría del Eo.

     Sobre a nova del naufraxo (que si ten crónica nel diario) indica que se trata d’El Fornel, un barco construido en Inglaterra en 1892, de 25,87 metros, 106 toneladas de desprazamento y 7 tripulantes (que se salvaron). Embarrancóu pola "densa niebla" condo iba dende Foz hasta Xixón cargado de madera.


     En fin, un pouco máis d’historia gráfica que fai ter un pouco de señardá por úa época na qu’As Figueiras rezumaba actividá polos cuatro costaos.

11.- Gómez, Región, 26 d'abril de 1926

12.- Lancio, Región, 25 de mayo de 1927

13.- Anónimo, Región, 3 de febreiro de 1931

14.- Anónimo, Región, 4 de febreiro de 1931

15.- Anónimo, Región, 2 d'agosto de 1932




domingo, 3 de abril de 2016

El Progreso de Asturias


      El Progreso de Asturias foi úa revista editada na Habana (Cuba) entre os anos 1919 y 1957. A súa fundación ta mui relacionada col Occidente asturiano y coa Sociedad de Naturales de Boal, y, máis en concreto, con ún dos sous fundadores, Celestino Álvarez González (1881-1957), que foi director da revista dende el sou nacemento hasta a súa morte.

      A revista avezaba a incluír nos sous númaros fotos de paisaxes d'Asturias pra ilustrar as novas que yes contaban del país a os emigraos asturianos, qu'eran os lectores d’aquela publicación, por eso presenta un bon fondo documental conservao hasta os nosos días por un neto del director y que foi adquirío pol Museo del Poblo d'Asturias (Xixón) xunto á colección da revista cuase completa.

      As qu'espoño aquí son as fotos das Figueiras que topéi nel archivo. Pode haber algúa que sía conocida pro a min nun me sonan de velas nin publicadas en papel nin pola rede. A primeira d’elas, del ano 1930, mostra úa vista del Palacio dende A Canteira máis ou menos. Vense tamen A Ribeira y El Cotarelo. Nun primeiro plano (tapaos pol pé de foto), podemos estremar úa familia nel eiro (que ta labrao de meiz, si nun m'engaño). Na Ribeira vemos os burros ataos na entrada da caye Comercio y a Caseta dos Carabineiros.

1- Anónimo, Vista de la Villa de Figueras, 1930, Museo del Poblo d'Asturias.
      A segunda d’elas é úa vista da Ribeira y dos xardíos del Palacio. Na Ribeira vemos un bon grupo de xente, cuase todas muyeres, que quizáis tían esperando a os homes que vein del mar. Tamén vemos algo d'actividá mariñeira (hai carros nel muelle que puideran tar esperando a descarga das dúas grandes embarcacióis que tán atracadas). El Pósito inda nun taba construído (a foto é del ano 1930, anque igual é máis veya porque nese ano figúrome qu'as obras del Pósito habían tar empezadas) y lo que si vemos son os bancos qu'había al son da carretera y qu'agora tán destrozaos. Nel pé de foto falan del porto “de Castropol”, nel sito del das Figueiras, y citan a Ría del Eo (ría Eo), ese nome que dicen algús qu’inventamos os asturianos nos anos 80 del siglo pasao.

2- Anónimo, Vista del puerto de Castropol, 1930, Museo del Poblo d'Asturias. 

      Outra das fotos, del ano 1925, mostra As Figueiras dende el camín da Talaya, con todos os eiros qu'había nel Cotarelo y todo el paisaxe hasta os montes das Campas. A cuarta é del ano 1932 y enséñanos a carretera de Barres (por error indica nel pé de foto que Barres pertenece a Tapia) dende A Bouza de don Miguel hasta as escolas. Nela vemos dous carruaxes y, se reparamos un pouco, un peteiro de xente a pé, todo rodiao de terras mui ben labradas.

3- Anónimo, Vista general de Figueras, 1925, Museo del Poblo d'Asturias.

4- Anónimo, Tierras de labor y al fondo el pueblo de Barres, visto desde Figueras, 1932, Museo del Poblo d'Asturias.

      Hai dúas fotos máis ben interesantes das cayes das Figueiras. Na primeira d’elas, de 1920, temos un primeiro plano da caye Covadonga, con úa farmacia qu'esistía na casa que máis tarde foi a fruteiría de Consuelo. Tamén podemos ver en detalle a electrificación das cayes da vila, as aceras construídas nun faía muito y a vestimenta da xente d’aquela época. El outra foto é da caye da Talaya: é chocante ver a xente na porta das casas da caye faendo un posao pral fotógrafo. Nestas últimas fotos el nome que ye dan nel pé de foto á vila é el de “Castropol”, por eso é normal que tampouco nun se conozan.

5- Anónimo, Vecinos de Castropol en una calle empedrada, junto a una farmacia, 1925, Museo del Poblo d'Asturias.

6- Anónimo, Calle empedrada de la villa de Castropol,1930, Museo del Poblo d'Asturias.

      El fondo d’El Progreso de Asturias ten tamén outras fotos da comarca case desconocidas (eu teño copia d’úa foto das Campas y outra d’úa nena xugando na praya de Penarronda) y seguro qu'el sou estudio ha trer algúa sorpresa pra os interesaos na nosa zona.

      Por último teño qu'agradecer al Museo del Poblo d'Asturias a súa colaboración sin a qu'esta entrada del blog nun houbera sido posible.